Amerikaning Forbes nashri dunyodagi eng qimmat 100ta brend reytingini chop etdi. Tahririyat kompaniyalarning so'nggi uch yil ichidagi foydasini hamda brendning turli tarmoqlardagi (masalan, lyuks toifasidagi iste'mol mahsulotlarida brend foydaga sezilarli ta'sir ko'rsatadi, ammo avia va neft kompaniyalarida esa - yo'q) daromadga ta'sir ko'rsatish koeffitsiyentini hisobga olgan.

  •  
  •  
  •  
  •  

Amerikaning Apple kompaniyasi ketma-ket oltinchi marta reytingni boshlab berdi. Apple brendining qiymati bir yil ichida 6 foizga o’sib, Forbes hisob-kitoblariga ko’ra 2016 yilda 154,1 mlrd. AQSH dollarini tashkil etdi. Kompaniya har yili reklamaga 1,8 mlrd. AQSH dollari sarflaydi, deya qayd etmoqda nashr.

Dunyodagi eng qimmat 25ta brend – quyidagi fotogalereyada.

1. Apple

  • Brend qiymati: $154,1 mlrd.
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +6%
  • Reklama harajatlari: $1,8 mlrd

Joriy yilda Apple o’n yildan ortiq davr ichida birinchi marta tushumni qisqartirdi – kompaniyaning mart oyida yakuniga yetgan ikkinchi moliyaviy chorakdagi tushumi o’tgan yilgi ko’rsatkichga nisbatan 12,8 foizga kamroq bo’lib, atigi 50,6 mlrd. AQSH dollarini tashkil etdi. Buning sababi – yangi iPhone qurilmalariga talabning pasayishidir, deya izoh berdi Apple moliya direktori Luka Maestri. O’tgan yili odamlar smartfonlarni ko’proq xarid qilganlar, ammo joriy yilda eski iPhone qurilmalarini yangilariga alishtirayotgan soni qisqarmoqda, dedi u. Ikkinchi chorakda butun dunyo bo’ylab ushbu kompaniyaning atigi 51,2 mln. dona smartfoni sotib olindi. Bir yil avval xuddi shu davrda bu ko’rsatkich 61,2 mln. donani tashkil qilgan edi. Shuningdek, Apple ishlab chiqaradigan boshqa qurilmalarga bo’lgan talab ham pasaymoqda. Mart oyi boshida kompaniya hozirda iPad Pro deb nomlangan bazaviy 10 dyuymli planshetining yangilangan versiyasini ko’rsatgan bo’lishiga qaramay, o’tgan chorakda iPad ta’minoti 19 foizga kamayib, 10,3 mln. donani tashkil qildi. Mac brendi ostidagi noutbuklar va stol kompyuterlarining savdosi ham 12 foizga, 4 mln. donagacha qisqardi.

2. Google

  • Brend qiymati: $82,5 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +26%
  • Reklama harajatlari: $3,2 mlrd

Google avvalgidek AQShdagi asosiy izlash tizimi bo’lib qolmoqda. 2016 yilning aprel oyida Yevropa komissiyasi Google kompaniyasini monopoliyaga qarshi qonunlarni buzishda aybladi. Idoraning tergov ishi bir yildan ortiq vaqt davom etdi. Bu haqida rasmiy e’lon 2015 yil 15 aprelda berilgan. 20 aprel kuni Yevropa komissiyasi Google kompaniyasiga shikoyatlar to’g’risidagi rasmiy xatni yubordi. Android qurilmasiga Yevropa komissiyasining e’tiborini Google tomonidan tahqirlanish bo’yicha shikoyat qilgan ilovalarning ishlab chiqaruvchilari tortdilar. Shikoyatlardan biri Rossiyaning “Yandeks” tizimidan kelib tushgan.

Avvalroq Rossiyaning Federal monopoliyaga qarshi xizmati (FMX) “Yandeks” shikoyati bo’yicha Google kompaniyasiga qarshi ish qo’zg’atdi. Rossiya kompaniyasi 2015 yilning fevral oyida Google monopoliyaga qarshi me’yorlarni buzgan holda, Android negizidagi mobil qurilmalarning ishlab chiqaruvchilariga o’z shartlarini qo’yayotganligidan shikoyat qildi. FMX 2015 yilning kuzida Google kompaniyasini monopoliyaga qarshi qonunchilikni buzishda aybdor deb topdi. Idora Amerika kompaniyasidan qoidabuzarliklar bartaraf etilishini talab qildi.

Shunga qaramay, Google 12 may kuni NASDAQ fond birjasida savdo qilib, tarixda birinchi marta AQShdagi eng qimmat kompaniyaga aylandi. Savdo ochilishida kompaniyaning kapitalizatsiyasi 493 mlrd. AQSH dollarni tashkil etgan. Yil boshidan internet-izlovchi kapitalizatsiyasini 4,5 foizga qisqartirdi va faqatgina Apple qimmatli qog’ozlari yanada tezkor arzonlashgani tufayli undan o’zib keta oldi.

3. Microsoft

  • Brend qiymati: $75,2 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +9%
  • Reklama harajatlari: $1,9 mlrd

2014 yilning fevral oyidan kompaniyani hindistonlik Satya Nadella boshqarmoqda. 2015 yilning noyabr oyida Microsoft va Google bir-biriga nisbatan patent huquqlari bo’yicha barcha sud nizolarini tartibga solishga kelishib oldilar. Kompaniyalarning aytishicha, ularning kelishuvi ayrim texnologiyalar, jumladan mobil telefonlar, WiFi, shuningdek Microsoft tomonidan ishlab chiqariladigan Xbox o’yin platformalarida ishlatiladigan patentlar va boshqa Windows mahsulotlarining huquqlariga taalluqlidir. Sud jarayonlarining to’xtatilishi kompaniyalarning AQSH va Germaniyada olib borilayotgan bir-biriga qarshi 18ta sud ishini tartibga soladi. Tomonlar kelishuvning moliyaviy shartlarini e’lon qilmadilar.

4.Coca-Cola

  • Brend qiymati: $58,5 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +4%
  • Reklama harajatlari: $4 mlrd

2014 yilda Coca-Cola mahsulotining AQShdagi sotuvlari 0,1 foizga o’sdi. Biroq, mazkur kichik o’sish ham kompaniya uchun ahamiyatli bo’ldi, chunki bu Coca-Cola savdolarining 2000 yildan buyon ichki bozorda birinchi marta o’sishi. 2015 yilning may oyida Coca-Cola Rossiyada Coca-Cola Light ichimligining ishlab chiqarilishini to’xtatdi va Rossiya bozoriga boshqa – Coca-Cola Zero past kaloriyali ichimligini olib kirdi. So’nggi 15 yil davomida Rossiyada Coca-Cola brendi ostidagi ichimlik savdos to’tr barobarga o’sdi va 2014 yilda 859,1 mln. litrga yetdi, deb yozadi Canadean nashri. Kompaniyaning alkogolsiz gazlangan ichimliklar bozoridagi ulushi 9 foizdan 18,5 foizgacha o’sdi. Biroq, o’sish ko’rsatkichi 2012 yilda 19,6 foiz, 2013 yilda – 10,3 foiz bo’lganiga qaramay, 2014 yilda ichimlikning Rossiyadagi sotuvlari atigi 1,1 foizni tashkil etdi. 2015 yilning birinchi choragida Rossiyada Coca-Cola ichimligining umumiy sotuvlari tabiiy ko’rsatkichda 7-8 foizga pasaydi.

5.Facebook

  • Brend qiymati: $52,6 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +44%
  • Reklama harajatlari: $281 mln

Facebook o’tgan yilgi reytingga nisbatan yana besh pog’onaga ko’tarilib, ro’yxatdagi birinchi beshtalikdan joy oldi. 2016 yilning aprelida kompaniya uch yil ichida Sukerbergni qo’riqlashga 12,5 mln. AQSH dollari sarflanigi ma’lum bo’ldi. 2013 yilda Sukerbergning xavfsizligini ta’minlashga 2,65 mln., 2014 yilda – 5,6 mln. va 2015 yilda – 4,26 mln. AQSH dollari sarflangan. Ijtimoiy tarmoq vakillari Sukerbergning xavfsizligiga oid bu qadar katta harajatlarni “uning kompaniya asoschisi, raisi va rahbari vazifasidagi holati tufayli xavfsizligiga alohida tahdidlar” deya izohladilar. Bu Standard & Poor’s 500 Index ro’yxatidagi kompaniyalar orasida rahbarlarni qo’riqlashga ketkazilgan eng katta harajatlar.

6. Toyota

  • Brend qiymati: $42,1 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +11%
  • Reklama harajatlari: $3,6 mlrd

Toyota 2015 yilning oktyabr oyida avtotrassada mustaqil harakatlana oladigan Lexus GS sedani negizida ishlangan avtomobil g’oyasini taqdim etdi. Bunday avtomobilning haqiqiy modeli 2020 yilgacha paydo bo’lishi kutilmoqda. Bir oy o’tgach konsern sun’iy ong va robototexnikani o’rganish bo’yicha ilmiy-tadqiqot institutini tashkil etishga 1 mlrd. AQSH dollari yo’llashini e’lon qildi.

7. IBM

  • Brend qiymati: $41,4 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: -17%
  • Reklama harajatlari: $1,3 mlrd

So’nggi paytda kompaniya qiyinchiliklarga duch kelmoqda – ketma-ket bir necha chorak davomida IBM qurilmalarining sotuvlari pasaymoqda. Biroq, IBM tushkunlikka tushayotgani yo’q va qurilmalar ishlab chiqaruvchisidan bulutli hisob-kitoblar bo’yicha bozor yetakchisiga aylanishni ko’zlamoqda. 2015 yilning 1-choragida kompaniya yaratgan “bulutlar”dan olingan daromad 60 foizga o’sdi

8. Disney

  • Brend qiymati: $39,5 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +14%
  • Reklama harajatlari: $2,6 mlrd

Walt Disney 2014 yilda Gollivudning eng daromadli kinostudiyasiga aylandi va 7,2 mlrd. AQSH dollariga teng tushumda uning foydasi 1,7 mlrd. AQSH dollarini tashkil qildi. Kinokompaniyaning bunday rentabelligiga bosh rolni Anjelina Joli ijro etgan “Malefisenta” filmining omadli kassa tushumlari sabab bo’ldi. Film kinostudiyaga xalqaro ijaradan 758 mln. AQSH dollarini olib keldi.

9. McDonald’s

  • Brend qiymati: $39,1 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: -1%
  • Reklama harajatlari: $719 mln

McDonald’s har kuni dunyoning 100ta davlatida qariyb 69 mln. mijozga xizmat ko’rsatadi. Biroq so’nggi vaqtda brend AQShda ovqatlanish odatlarining o’zgarishi va Osiyoda taom sifatiga bo’lgan yuqori talablarga to’qnash kelmoqda. McDonald’s sotuvlari pasaymoqda. Kompaniya AQSH, Xitoy va Yaponiyadagi zarar keltirayotgan restoranlarini yopmoqda.

10. GE

  • Brend qiymati: $36,7 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: -2%
  • Reklama harajatlari: oshkor etilmagan

General Electric – tashkil topgan 1896 yildan buyon Dow Jones Industrial Average indeksiga kiradigan yagona kompaniyadir.

11.Samsung

  • Brend qiymati: $36,1 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: -5%
  • Reklama harajatlari: $3,3 mlrd

An office worker walks by a logo of Samsung C&T Corp., at its head office in Seoul, South Korea, Friday, July 17, 2015. Samsung shareholders approved Friday a highly contested deal that strengthens the Samsung family’s grip on the world’s largest smartphone maker. Samsung construction company Samsung C&T said that 69.5 percent of shareholders who voted supported the takeover of it by another Samsung company, Cheil Industries.(AP Photo/Ahn Young-joon)

12. Amazon

  • Brend qiymati: $35,2 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: 25%
  • Reklama harajatlari: $3,8 mlrd

13. AT&T

  • Brend qiymati: $32,6 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: 12%
  • Reklama harajatlari: $3,6 mlrd

14. BMW

  • Brend qiymati: $28,8 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +4%
  • Reklama harajatlari: oshkor etilmagan

15. Cisco

  • Brend qiymati: $28,4 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +3%
  • Reklama harajatlari: $202 mln


16. Oracle

  • Brend qiymati: $28 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +4%
  • Reklama harajatlari: $55 mln

17. Intel

  • Brend qiymati: $27,7 mlrd
  • Reklama harajatlari: $1,8 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +7%
  • Reklama harajatlari: $1,8 mlrd

18. Nike

  • Brend qiymati: $27,5 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +5%
  • Reklama harajatlari: $3,2 mlrd

19. Louis Vuitton (Christian Dior)

  • Brend qiymati: $27,3 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: -3%
  • Reklama harajatlari: $4,4 mlrd

20. Mercedes-Benz (Daimler)

  • Brend qiymati: $26 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +16%
  • Reklama harajatlari: oshkor etilmagan

21. Verizon

  • Brend qiymati: $25,8 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +5%
  • Reklama harajatlari: $2,7 mlrd

22. Walmart

  • Brend qiymati: $25,4 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +3%
  • Reklama harajatlari: $2,5 mlrd

23. Honda

  • Brend qiymati: $25,2 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +8%
  • Reklama harajatlari: oshkor etilmagan

24. American Express

  • Brend qiymati: $24,3 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +4%
  • Reklama harajatlari: $3,1 mlrd

25. Budweiser (Anheuser-Busch InBev)

  • Brend qiymati: $23,4 mlrd
  • Bir yil ichidagi o’zgarish: +5%
  • Reklama harajatlari: oshkor etilmagan